Het déjà-vu gevoel.

Tweeduizend studenten kinesitherapie hebben enkele maanden geleden in Brussel betoogd. De organisatie lag in handen van de studentenvertegenwoordigers van alle Vlaamse opleidingen kinesitherapie die zich in een Vlaams overleg hebben georganiseerd: het SKITO (Studenten Kinesitherapie Tegen Onrecht) genaamd.

De pas afgestudeerde kinesisten zullen namelijk nog een extra examen (na hun studies) moeten afleggen als het aan de ministers Demotte en Vandenbroucke ligt. Alleen een beperkt aantal geslaagden zullen een RIZIV-nummer krijgen. Dit RIZIV-nummer hebben ze nodig, zodat hun patiënten terugbetaling kunnen genieten. Zonder RIZIV-nummer geen terugbetaling en dan moet de patiënt alles uit eigen zak betalen. Minister Demotte heeft een koninklijk besluit klaar waarin staat dat vanaf 2005 alleen de 450 afgestudeerden die het best scoren op een door Selor georganiseerd selectie-examen, een RIZIV-nummer kunnen krijgen en dus als zelfstandige aan de slag kunnen. Aan Vlaamse kant zullen de 270 studenten die het best scoren op dat examen een erkenning krijgen, aan Franstalige kant zijn dat er 180. Vanaf het jaar 2009 zouden deze cijfers nog drastischer worden. Een verlaging met 100 eenheden. Dit komt neer op 210 voor Vlaanderen en 140 voor Wallonië.

De studenten verzetten zich tegen een dergelijk examen na afloop van hun studies. Toch vingen de studenten bot op beide kabinetten. Het is onbespreekbaar en dat terwijl ieder zinnig mens zo’n examen kafkaiaans (zo stilaan de paarse draad in de paarse regering) vindt. Onder het mom van “vrije toegang tot het onderwijs” wil Vandenbroucke geen ingangsexamen, maar een extra examen op het eind van de studies kan wel. Wat de studenten zelf willen kan hem niets schelen en of Demotte daardoor buiten zijn bevoegdheden gaat doet er blijkbaar ook niet toe. Ook de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR) en de Unie van Zelfstandige Kinesitherapeuten bestempelden het plan-Demotte als 'onaanvaardbaar’.

Diegene die uit de boot vallen kunnen volgens Vandenbroucke hun heil vinden in tal van instellingen waarvoor geen RIZIV-nummer nodig is: “in de sport- en culturele sector” aldus Vandenbroucke.

Dit illustreert dat Vandenbroucke alle voeling met de realiteit verliest. Als er één sector is waar de hoog opgeleide kinesisten terecht zullen komen is het de sector van de farmaceutische industrie. Als de twee hun zin krijgen zullen de kinesitherapeuten aan de slag gaan als artsenbezoekers. Nu al stikt het van de kinesitherapeuten in deze sector. Net nu er volop de discussie woedt over de betaalbaarheid van de gezondheidszorg waarbij de (zogenaamde) overconsumptie het moet ontgelden (lees: de pillenindustrie moet besparen) zal er een heus contingent kinesisten klaar staan om de geneesmiddelen bij artsen aan te prijzen. In Nederland doet men het met significant minder artsenbezoekers. Hier te lande is er nu al een plethora aan artsenbezoekers en straks komen nog wat “abituriënten” op de markt. Staat Vandenbroucke en Demotte daar stil bij?

Belangrijk is ook te weten dat er, hoe kan het ook anders, een communautaire angel aan dit dossier hangt, want als het alleen voor Vlaanderen was geweest, was er wellicht zelfs geen examen nodig geweest. Het probleem zit aan Franstalige zijde waar men 700 tot 800 kinesisten per jaar blijft afleveren. In Vlaanderen daalde dat cijfer drastisch in de jaren 90, toen een aantal opleidingen moest stoppen. Toen destijds Vandenbroucke als minister van Sociale Zaken het mes zette in het budget voor de kinesitherapie, een uitstapregeling uitwerkte en anderen de kans gaf zich te herscholen tot verpleegkundige, gingen de cijfers verder omlaag in Vlaanderen.

In Wallonië daarentegen bleef het studentenaantal vrijwel constant: 600 tot 800 afgestudeerden per jaar. Toch laat minister Demotte uitschijnen dat er aan Franstalige kant wellicht geen examen nodig is. Volgens zijn specialisten zijn maar 200 van de Franstalige afgestudeerden Belg. De overige 70 procent zouden vooral Fransen zijn die hier komen studeren omdat er in hun land een strikte beperking is. Zij hebben niet de ambitie in België te blijven.

We moeten zeggen dat we hier wel last hebben van een déjà-vue gevoel.
Vorig jaar zou de contingentering voor artsen zich voor het eerst laten voelen. In 1998 dacht de federale minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Marcel Colla het te veel aan artsen op te lossen door ook hun RIZIV-nummers te beperken. Vlaanderen reageerde toen door een ingangsexamen te organiseren. Een ingangsexamen is namelijk onderwijsmaterie, Vlaamse materie. Op die manier beperkte Vlaanderen het aantal artsen. Franstalig België daarentegen organiseerde aanvankelijk een filter door middel van A en B attesten, maar die hebben ze met terugwerkende kracht afgeschaft. Er werd niet beperkt. Nochtans is het teveel aan artsen in Franstalig België proportioneel veel groter. Meer nog, een hoop Franstalige politici zijn de druk aan het opvoeren om de contingentering voor artsen af te schaffen. Demotte geeft geen antwoord op de vraag van mijn partijgenoot en kamerlid Patrick De Groote over hoeveel RIZIV-nummers per gemeenschap in 2004 (het jaar van de contingentering) zijn uitgereikt. Het is met andere woorden duidelijk dat alle vertrouwen zoek is tussen de Franstalige en de Vlaamse gemeenschap. We verwijzen in deze graag naar ons Vlaams regeerakkoord waarin zwart op wit gesteld wordt dat Vlaanderen zich zal inzetten om de contingentering van het aantal artsen op de voet te volgen en de Vlaamse belangen in deze zal verdedigen.

Voor de N-VA is het duidelijk dat wij eerst de absolute garantie willen hebben dat de Franstaligen zich ook zullen beperken. We hebben alle begrip voor de studenten kinesitherapie die dan eerder zouden opteren voor een ingangsexamen dan voor een uitgangsexamen. Maar we vrezen dezelfde ongelijkheid als bij de artsen. Misschien is een niet-inhiberend ingangsexamen een optie. Na aflegging van het ingangsexamen heeft iedereen (zowel de geslaagden als de niet-geslaagden) het recht om aan een opleiding tot kinesist te beginnen, met als voorwaarde dat iedereen op voorhand weet dat hiervan enkel de 210 (want ze studeren ten vroegste af in 2009) beste geslaagden (op het ingangsexamen) na hun studies recht hebben op een RIZIV-nummer en dus als zelfstandige aan de slag kunnen. Op die manier vang je twee vliegen in één klap, je creëert als overheid geen valse verwachtingen voor de studenten kinesitherapie noch belemmer je de vrije toegang tot de opleiding kinesitherapie. We benadrukken wel dat we eerst het absolute engagement moeten hebben dat de Franstaligen zich ook aan de regels van de contingentering houden. Of zijn we weerom naïef? Misschien moeten de studenten gewoon naar de rechter stappen, we zijn geen jurist, maar belemmering van de beroepsuitoefening kan niet zonder meer.