Demotte doet het wéér!

Al sinds 1980 zijn de gemeenschappen bevoegd voor het gezondheidsbeleid. Dit werd op 18 maart, in aanwezigheid van minister Inge Vervotte, herdacht op het symposium ’25 jaar Vlaamse gezondheidszorg’. De algemene teneur bij de sprekers en aanwezigen was dat de Vlaamse gezondheidszorg goed bezig is. Helaas is er steeds vaker sprake van een federale recuperatie op het domein van de preventieve gezondheidszorg.

Federaal minister Demotte ontwikkelde onder meer reeds initiatieven in verband met rookpreventie, preventieve gehoortests voor baby’s, alcoholpreventie, preventie van zelfdoding, preventie van obesitas, prenatale zorg, het pneumokokkenvaccin voor pasgeborenen, handhygiëne ter preventie van infecties in ziekenhuizen, … Stuk voor stuk initiatieven die binnenbreken in het bevoegdheidsdomein van de gemeenschappen.

Aan deze lange lijst voegt minister Demotte nu een nieuw initiatief toe: hij wil ‘de Belg’ overtuigen gezonder te eten en hem van zijn overgewicht afhelpen. Uiteraard allemaal zeer nobele doelstellingen, maar niet de taak van de federale minister van volksgezondheid. Opnieuw recupereert hij een bevoegdheid die niet de zijne is en negeert hij elke inspanning die Vlaanderen zelf al levert. Zo zijn bijvoorbeeld de resultaten die het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie (VIG) kan voorleggen erg overtuigend.

Maar wat veel erger is, is dat Demotte zijn beleid steunt op resultaten van een (erg dure) peiling en daarbij de reeds gekende resultaten van ernstig wetenschappelijk onderzoek negeert. De strijd die hij momenteel aanbindt tegen overgewicht en zwaarlijvigheid en de daarmee samenhangende verhoogde risico’s voor hart- en vaatziekten, heeft alles te maken met ons voedings- en bewegingspatroon. En of de minister het nu leuk vindt of niet, ook wat dat betreft bestaan er geen ‘Belgen’ meer.

Dit blijkt al meteen als we de levenverwachting van de Walen en Vlamingen vergelijken. Voor zowel mannen als vrouwen is die aanzienlijk lager in Wallonië. Uiteraard is het hoger sterfterisico in Wallonië een complex fenomeen, maar het toont op zijn minst aan dat Wallonië en Vlaanderen elk behoefte hebben aan een eigen gezondheidspreventie. Dit blijkt ook uit de wetenschappelijke bevindingen van de Leuvense cardiologische school die wijst op de relatie tussen de hogere cardiovasculaire mortaliteit in Wallonië en het hogere verbruik van verzadigde vetzuren en het lagere verbruik van poly-onverzadigde vetzuren in Wallonië. (1)(2) Dit verschillend verbruik is een resultaat van het verschillend voedingspatroon.

Een nieuw element in dit verhaal werd recent aangebracht door een studie van prof. Hugo Kesteloot, waaruit blijkt dat Vlaanderen het, wat betreft algemene sterfte, niet alleen beter doet dan Wallonië maar ook beter dan Nederland. Ook hij stelt verschillen in levensstijl vast (voornamelijk wat betreft voeding en rookgedrag) en wijst op de relatie met de hogere mortaliteit. (3)

Wil dit zeggen dat de Vlamingen zich geen zorgen moeten maken en hun bewegings- en eetgewoonten niet moeten aanpassen? Neen. Zo drinken Vlamingen bijvoorbeeld meer frisdranken en eten ze minder fruit.

De verschillende voedingsgewoonten in de beide gemeenschappen resulteren in andere cholesterolwaarden in het bloed, andere cardiovasculaire risico’s en andere sterftecijfers. Voor iedereen met een beetje gezond verstand zou het dan duidelijk moeten zijn dat Vlaanderen en Wallonië elk behoefte hebben aan een eigen gezondheidsbeleid zodat er eigen en specifieke preventieprogramma’s kunnen worden ontwikkeld. En … dat doet Vlaanderen al sinds 1980. Het wordt tijd dat minister Demotte dat beseft. Wellicht kan Vlaams minister Vervotte hem hier nog eens aan herinneren.

Noten:
1. Hugo Kesteloot: Gezonde voeding, beter en langer leven. Tempo Medical België, nr. 77, september 1987, pag. 85 – 94.
2. J.V. Joossens, J. Geboers en H. Kesteloot: Nutrition and cardiovascular mortality in Belgium. For the B.I.R.N.H. Study Group, Acta Cardiol. 1989, pag. 157 – 182.
3. Hugo Kesteloot: Oorzaken van verschillen in sterfte in België en Nederland, Voeding nu, nr. 12, december 2005, pag. 15 – 17.

Meer wetenschappelijke informatie over de gezondheidsverschillen tussen Wallonië en Vlaanderen kan u vinden op http://www.vgv.be/